Als iemand de naam Tolkien noemt, begin ik over het algemeen meteen te stuiteren van enthousiasme. Een literaire held, een magistraal auteur. Helaas… Het verhaal van Kullervo voldeed niet aan de verwachtingen die ik heb bij werk van J.R.R. Tolkien.
Kullervo is de zoon van Kalervo…
Een duistere magiër, Untamo, vermoordt Kullervo’s vader en kidnapt zijn moeder. Hij probeert ook tot drie keer toe om Kullervo te vermoorden. Zijn tweelingzus Wanona en de hond Musti zijn alles wat Kullervo nog heeft. Maar dan wordt Kullervo verkocht als slaaf. Hij bezweert zich te zullen revancheren, maar ontdekt dat hij niet aan zijn sombere lot kan ontsnappen.
Gedurende de 40 pagina’s die het verhaal beslaat volgen de tragedies elkaar in rap tempo op. Kullervo – zoveel is zeker – is geen persoon om te benijden.
Aan het begin van het verhaal moest ik nog even aan Het Lelijke Jonge Eendje denken; een van mijn favoriete sprookjes. Tot op zekere hoogte past dat ook wel omdat Kullervo gebaseerd is op een verhaal uit de Finse mythologie. Tolkien kwam alleen nooit aan het ‘lang en gelukkig’ toe. In plaats daarvan schreef hij 40 pagina’s misère neer. Vanwege die aaneenschakeling van leed en ellende begon ik me op een gegeven moment zelfs een beetje te ergeren. Een rottig leven: oké. Maar een rustpuntje was welkom geweest. Voor Kullervo, maar zeker ook voor de lezer.
(…) Want de paden leidden dieper
Afmaar dieper in het donker
Almaar dieper in de droefheid (…)
De rest van het boek is gevuld met notities van Tolkien, onder andere over hoe hij het boek wilde eindigen. Daarnaast zijn er wat beschouwingen (essay-achtig). Ik kan me voorstellen dat veel mensen dit saai / taai kunnen vinden. Mijn achtergrond in de letteren maakte dat ik dit juist tamelijk interessant vond.
Kullervo is het eerste verhaal van Tolkien, en hij maakte het nooit af. Vermoedelijk moest hij zijn vakmanschap nog ontwikkelen, zijn latere perfectionisme nog ontplooien. Het is wel duidelijk het werk van Tolkien. De schrijf- en vertelstijl zijn precies wat je kent van deze meester. Maar laten we wel wezen: een onaf en minder sterk verhaal van J.R.R. Tolkien is altijd nog beter dan een afgerond boek van menig ander auteur.
RobinChr
De notities zijn inderdaad een extra waarde voor het boek. Het hangt er inderdaad wel vanaf of deze notities jouw interesseren of niet. Ik vond alleen niet dat alle leed en ellende ergerlijk over kwam. Dit gaf mij eerder meer sympathie voor het personage. En over grote lijnen vond ik het toch zeker een leuk boek.