Recensie: Marieke Damen – Stilleven

Summary
Kunstenares Monica wordt via e-mail benaderd door haar zus Manuela om een portret van haar te schilderen. De zussen hebben echter twintig jaar geen contact met elkaar gehad. Vanaf de eerste pagina weet het boek te boeien. De korte proloog waarschuwt alvast dat er iets te gebeuren staat, maar wat, waar, wanneer en waarom blijft heel lang de vraag. Net als de grote vraag wat voor een breuk heeft gezorgd tussen de twee zussen. Stilleven is zeker geen doorsnee thriller en het is knap dat het boek je zo weet te pakken dat je het in een keer uit wil lezen. Het boek is niet perfect, er vallen heus wel dingen aan te wijzen die beter hadden gekund, maar uiteindelijk geeft het boek je een geweldige leeservaring en dat is waar het om gaat.
8.5

Schilderen, sprookjes en zussenliefde

Kunstenares Monica wordt via e-mail benaderd door haar zus Manuela om een portret van haar te schilderen. De zussen hebben echter twintig jaar geen contact met elkaar gehad. De demonen uit haar verleden achtervolgen Monica nog dagelijks. Ze groeiden op in een gezin waarin verslaving, geweld en criminaliteit dagelijkse kost waren. Schilderen en sprookjes gaven Monica enig houvast, evenals de liefde van haar zus. Schilderen is nog steeds Monica’s houvast, maar wat is er gebeurd dat haar en haar zus uit elkaar heeft gedreven?

Stilleven vertelt het verhaal van een jong meisje dat tot waanzin wordt gedreven en is geschreven door Marieke Damen. Na een aantal jaar in Amsterdam gewoond te hebben, keerde ze samen met haar man en zoon terug naar Wehl, het Achterhoekse dorp waar ze opgroeide. Ze schreef eerder twee kinderboeken (Saffie de Slang in Amsterdam en Saffie de Slang in Barcelona) en een aantal korte verhalen, waarvan er een paar zijn opgenomen in verhalenbundels met werk van verschillende schrijvers. Na een schrijfproces van vijf jaar is sinds deze week Mariek Damens thrillerdebuut te koop in de winkel.

Mijn vingers glijden langs de giftige naalden, aarzelend nog, net zo lang tot ik het zeker weet. Dan breek ik enkele takken met rode bessen van de haag, kijk om me heen en haast me naar binnen. Alsof de beesten in dit bos weten wat ik van plan ben.

Heden en verleden verweven

Het verhaal wordt verteld vanuit Monica’s ogen. Eerst maken we kennis met haar in het heden, waarna we ruim twintig jaar terugspringen in de tijd naar de tienjarige Monica. Het verhaal blijft wisselen tussen deze twee verhaallijnen. In het heden gebeurt voor het grootste deel van de tijd niet zoveel, maar het plant wel steeds meer zaadjes voor de uiteindelijke ontknoping. Ogenschijnlijk onbelangrijke opmerkingen in het heden, krijgen uiteindelijk context door opmerkingen in verleden. Daardoor worden heden en verleden steeds meer aan elkaar gelinkt en wordt de vraag hoe beide verhalen uiteindelijk aansluiten alleen maar prangender.

Het verleden daarentegen vertelt veel over de verschrikkelijke dingen die Monica en Manuela hebben moeten doorstaan als kinderen. Met een aantal choquerende gebeurtenissen wordt het zware bestaan van de meisjes geschetst, waardoor je uiteindelijk bij elk lichtpuntje hoopt dat de meisjes een beter bestaan krijgen. Die personages zijn dusdanig goed beschreven dat je met ze mee gaat leven. Ook komt hun doen en laten geloofwaardig over met de wreedheden die zij moeten doorstaan. Verder is ook de moeder een interessant personage dat geloofwaardig en echt overkomt. De vader jaagt daadwerkelijk schrik aan. Zodra hij in beeld komt kun je alleen maar het beste hopen voor de meisjes.

Spannend van begin tot eind

Vanaf de eerste pagina weet het boek te boeien. De korte proloog waarschuwt alvast dat er iets te gebeuren staat, maar wat, waar, wanneer en waarom blijft heel lang de vraag. Net als de grote vraag wat voor de breuk heeft gezorgd tussen de twee zussen. Daarnaast roept het boek heel subtiel een aantal vragen op. Het is heel fijn dat je als lezer niet bij de hand wordt genomen en dat alle vragen niet letterlijk worden gesteld, maar dat het verhaal dusdanig is geschreven dat het die vragen oproept.

Op ongeveer twee derde van het boek bereiken de problemen in het verleden hun hoogtepunt en is het weerzien van de zussen in het heden nabij. Vanaf dat moment begint het boek naar een ontknoping toe te werken, die gelukkig heel goed uit de verf blijft komen. Het heden en verleden wisselen elkaar in rap tempo af om uiteindelijk uit de doeken te doen hoe het komt dat de zussen elkaar al die jaren niet hebben gesproken. Tot op het laatste moment blijft het spannend. Omwille van spoilers valt niet heel goed uit te leggen waarom het einde zo sterk is, maar het is zeker onverwachts.

Ik haalde mijn handen weg en keek recht in het triomfantelijke gezicht van mijn zus. Ze hield een tekenblok en kleurpotloden in haar handen en gaf ze aan mij. Ik pakte ze voorzichtig aan, niet in staat iets te zeggen. Dankbaar keek ik haar aan.

Origineel en gedurfd

De noot waarop het verhaal eindigt is best wel een gedurfde keuze van de schrijfster en mist zijn effect zeker niet. Het boek had niet beter kunnen eindigen dan dat het nu doet, waardoor het je waarschijnlijk wel een tijdje zal bijblijven. De manier waarop het boek eindigt past bij de rest van het verhaal. Na de laatste pagina zijn zo’n beetje alle vragen wel beantwoord, expliciet dan wel impliciet, en dat maakt het uiteindelijk een bevredigend boek.

Stilleven is zeker geen doorsnee thriller. Het is knap dat het boek je zo weet te pakken dat je het in een keer uit wil lezen. Er is namelijk niet echt een probleem dat opgelost moet worden onder een bepaalde tijdsdruk, wat vaak toch wel de kern is van een thriller. Het boek is niet perfect, er vallen heus wel dingen aan te wijzen die beter hadden gekund, maar uiteindelijk geeft het boek je een geweldige leeservaring en dat is waar het om gaat. Er is een passage die wat gehaast voelt en een klein deel van de ontknoping komt erg uit de lucht vallen, bijvoorbeeld, maar deze vallen eigenlijk in het niet bij alles wat dit boek goed doet.

Stilleven
Stilleven
Score 4.5 van 5 sterren.
€18,-
Op voorraad. Voor 23:00 uur besteld, morgen in huis
Klik om dit product op bol.com te bekijken
Michael Wenting
Written by
Michael is sinds een paar jaar elke week in de bioscoop te vinden, meestal om zich te laten verrassen tijdens de Sneak Preview samen met redactrice Merel. Thuis kijkt hij nog met enige regelmaat oude Nederlandse komedieseries zoals Het Zonnetje in Huis: het verveelt hem echt nooit. Het fenomeen luisterboek vindt hij echt een uitkomst en hij is nog altijd een trouwe Nintendo-liefhebber.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Lost Password

Please enter your username or email address. You will receive a link to create a new password via email.