Recensie: Norbert Scheuer – Winterbijen

User Rating: 6
Summary
Het leven beschreven aan de hand van de levensloop van bijen, waarbij de mens, in dit geval de imker, Egidius Arimond ook zijn dagelijkse beslommeringen heeft in de laatste jaren van de oorlog. Zijn epilepsie heeft hem behoedt voor de dienstplicht waardoor hij een redelijk normaal bestaan kan lijden, al wordt hij hierdoor soms met de nek aangekeken. De bijen zijn zijn houvast maar worden misschien ook wel zijn ondergang.
6

Het menselijk handelen

Vanuit een totaal ander oogpunt naar de oorlog kijken, waarbij niet de oorlog centraal staat maar juist het menselijk handelen. De dagelijkse gang van een man die bijen houdt en eigenlijk niet in het systeem van de nazi’s past en zich toch staande weet te houden ondanks zijn beperking.

Het gewone leven en toch net anders

Egidius Arimond woont in een mijnwerkersstadje bij de rivier de Urft en een van zijn voorouders was een benedictijn, hij behoorde tot de vroege monniken die het klooster in de buurt bewoonden rond het jaar 1492. Deze monnik, Ambrosius, hield bijen en de afstammelingen van deze bijen zorgen nu voor de honing die Egidius kan verkopen en ruilen om in zijn levensbehoeften te voorzien. Egidius lijdt aan epilepsie, waardoor hij zich niet heeft hoeven melden voor de militaire dienstplicht. Door zijn aandoening is hij van geen waarde voor het regime en mag hij zich ook niet voortplanten. Hiervoor is hij een ingreep ondergaan: sterilisatie. Voor de oorlog gaf hij les in de oude talen, nu houdt hij zich bezig met zijn bijen en smokkelt hij af en toe Joodse mensen over de grens van België om zo een zakcentje bij te verdienen en zijn medicatie te kunnen betalen. 

“De wet van de nazi’s ter voorkoming van erfelijk belast nageslacht bestempelt aangeboren zwakzinnigheid, manisch-depressieve waanzin, erfelijke sint-vitusdans, erfelijke blindheid, erfelijke doofheid, ernstige mismaaktheid en zwaar alcoholisme allemaal als erfelijke ziektes. De beslissingsbevoegdheid over gedwongen sterilisatie en euthanasie berust bij het kantongerecht.”

Duizendpoot

Norbert Scheuer (1951, Prüm) is werkzaam als IT-systeemprogrammeur voor Deutsche Telekom. Na periodes in Bonn en Düsseldorf te hebben gewoond woont hij nu weer in de streek waar hij geboren is, Kall. Na zijn middelbare school behaalde hij zijn diploma als elektricien en heeft daarna technologie gestudeerd in Iserlohn. Vervolgens studeerde hij verder aan de universiteit van Düsseldorf en studeerde hij af in filosofie voordat hij zijn master in het werk van Kant afrondde. In 1994 debuteerde bij met een bundel korte verhalen. Winterbijen is zijn elfde boek.

Dagboek

Het boek is geschreven als een dagboek waarin de hoofdpersoon zijn dagelijkse beslommeringen opschrijft uit de jaren 1944 en 1945. Doordat het als een dagboek is geschreven, is het soms wat lastig lezen, omdat je de gedachtegang soms niet kunt volgen doordat zaken soms kort en bondig worden opgeschreven. Het boek is in vijf grotere delen opgedeeld, namelijk de seizoenen van de jaren ’44 en ’45 en daartussen worden de kleine hoofdstukken als dagen uit het dagboek weergegeven met de datum en sommige als ongedateerd. Naast het dagboek zijn er ook andere fragmenten opgenomen, deze worden ook letterlijk fragmenten genoemd. Dit zijn stukken tekst die de hoofdpersoon in de bibliotheek vindt. Er worden regelmatig Latijnse spreuken gebruikt door de hoofdpersoon en deze vertaling wordt direct onderaan de bladzijde gegeven, dit is prettig voor de leesbaarheid en een ruimere uitleg wordt achterin het boek gegeven.

Winterbijen

Door de manier van schrijven leest het dagboek niet zo lekker als gehoopt. Aan het begin kabbelt het verhaal een beetje voort en pas later komt er een moment waarop je steeds meer gevoel krijgt voor de hoofdpersoon en wat hij allemaal meemaakt. Op sommige momenten hadden bepaalde gebeurtenissen verder uitgediept mogen worden om de aandacht vast te houden. De kennis die de schrijver tentoon spreidt aangaande de bijen en de ontwikkeling daarvan is goed en leerzaam en het wordt geen opdreunen van feitjes, het gebeurt heel vloeiend. Het mooie is dat dit boek geschreven is naar aanleiding van een verhaal wat in die streek heel bekend is en wat nu dus op schrift is gesteld. Het laat de menselijke kant van de oorlog zien en de keuzes die mensen maken om te overleven in barre tijden. De vindingrijkheid die mensen hebben om te overleven en anderen te helpen zodat ook zijzelf geholpen kunnen worden zorgt ook voor een stukje menselijkheid. De rode draad is het verhaal van de bijen, die hun eigen leven lijden in hun eigen wereld en soms dat van anderen beïnvloeden door toedoen van de imker.

Hasso Hofstede
Written by
Hasso is allereerst vader van drie kinderen, daarnaast staat hij voor de klas binnen het mbo. Naast zijn gezin en zijn leuke baan leest hij graag een boek, maakt hij goed gebruik van zijn Netflix-account en is hij niet vies van stevige rockmuziek. Op het gebied van boeken probeert hij graag allerlei genres uit.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Lost Password

Please enter your username or email address. You will receive a link to create a new password via email.