Realitysoaps zijn nep, maar is dat erg?

We zijn allemaal wel bekend met realityseries die helemaal ‘echt zijn en waar niets aan is geacteerd’, echter weten wij wel beter. De realitysoaps zijn veelal tot in de puntjes in scène gezet en de deelnemers zijn gecast en gescreend zodat het voor ons als kijkers een tenenkrommend feest is om naar te kijken. Er zijn natuurlijk ook de leuke en echte reality-series met een spel-element, zoals de favoriet van zondag: Heel Holland Bakt. Maar die zijn niet te vergelijken met soaps als The Bachelor en Temptation Island.

Voor mij zijn deze shows een ultieme ‘Guilty Pleasure’ geworden: programma’s die zo slecht zijn dat het eigenlijk super leuk is. Nooit moet ik eraan denken om mij voor een dergelijk programma op te geven, al zal ik daar ook niet eens voor gecast worden, en het is dan ook de vraag waarom mensen zich überhaupt opgeven. Moet er soms een sprong op de carrièreladder gemaakt worden of zijn ze in het geval van The Bachelor echt op zoek naar ware liefde? De makers proberen ons te laten geloven dat voorgenoemde serie een serieus programma is, waarbij een rijke man/vrouw zijn/haar droomvrouw/man mag kiezen uit een grote groep vrijgezellen. Helaas zien we dan deelnemers terug in andere realityprogramma’s en voelen we ons toch weer in de maling genomen.

De makers van die shows proberen ons te laten geloven dat de deelnemers echt op zoek zijn naar ware liefde of om de sterkte van hun relatie te testen. Als diezelfde deelnemers dan ineens opduiken in een totaal andere realityserie voelen we ons toch licht verontwaardigd. Maar maakt het wat uit dat deze zogenoemde realitysoaps gescript zijn, waar alles voor uit de kast wordt gehaald om het voor de kijkers leuk en interessant te houden?

Producent Sarah Gertrude Shapiro vertelt

UnReal is een echte serie met acteurs, regisseurs en een script, maar is wel geschreven door Sarah Gertrude Shapiro. Shapiro werkte als producent aan negen seizoenen van het Amerikaanse datingprogramma The Bachelor. Het werk gaf haar de inspiratie om de serie UnReal te creëren. Ze gaf meerdere interviews over haar tijd als producent bij de datingshow en sprak over haar Hollywood ervaringen op een TED conferentie. Tijdens een interview met de Cosmopolitan vertelde ze dat ze dingen moest doen waar ze niet achter stond. Het manipuleren van de deelnemers, de vrouwen ‘klein krijgen’ en de show zo monteren dat er een eigen verhaal gecreëerd werd. Shapiro voelde zich ver verwijderd van de persoon die zij eigenlijk was, ondanks dat ze eigenlijk goed was in wat ze deed en dat ze het zo nu en dan ook leuk vond.

“And the other hard part was that I kind of liked it. And that made me feel like I didn’t understand myself. And it was hard that I was good at it.”

Velen onder ons, waaronder ook ikzelf, gaan ervan uit dat de deelnemers alleen meedoen om zichzelf in de spotlight te zetten. Echter, Shapiro geeft aan dat dat lang niet altijd het geval is. Sommigen zijn echt op zoek naar liefde, maar kunnen dat niet vinden omdat ze uit een kleine stad komen met weinig date-materiaal. Daarnaast hoopt ze met UnReal de kijkers te kunnen laten zien dat geen enkele deelnemer is opgewassen tegen reality tv: weinig eten, te veel drank, weinig slaap, verwijderd zijn van vrienden, familie en alles wat bekend en normaal is. Dit maakt van een mens een ander persoon. Om nog niet te spreken van de montage trucs.

“Some of them really are just looking for love. Or just to see the world. And there’s nothing wrong with that.”

Realityseries in Nederland

Ook in Nederland is er een boek verschenen die licht werpt op realityshows, en dan met name Temptation Island. In de roman uit 2011 ‘Niet te Filmen’ deelt Barbara Kuipers haar ervaringen met de wereld van reality. Kuipers werkte zeven jaar als verslaggeefster voor reality-televisieprogramma’s als Temptation Island, Dames in de Dop en Peking Express. Ook zij bevestigt de montage-truc:

“Woorden en zinnen werden in de montage aan elkaar geplakt voor het gewenste resultaat. Ja, dat is een beetje liegen.”

Het manipuleren van de kandidaten was ook iets waar Barbara goed in was. Ze maakte gebruik van haar onschuldige imago, waardoor ze veel te weten kwam over de deelnemers. Dit gebruikte ze weer om er iets moois van te maken. Lust iemand geen kreeft? Schuif dat dan juist voor die persoon haar neus.

“Televisie is iets magisch en iedereen is gefocust op het script en het verhaal dat we creëren. Daardoor raakt het wel en wee van de deelnemers af en toe op de achtergrond.”

Waar Kuipers wel over valt is de nazorg. Deelnemers zouden na deelname aan een realityprogramma professionele nazorg moeten krijgen, die ervoor zorgen dat ze niet in een zwart gat belanden of door alle aandacht in een burn-out terecht komen. Maar ook over de screening valt wat te zeggen. Sommige kandidaten blijken niet stabiel genoeg te zijn om mee te doen en zich voor het oog van de camera te laten manipuleren. Kandidaten die elkaar helemaal verrot schelden of volledig breken, gaat Barbara Kuipers te ver. Maarten Reesink, televisiewetenschapper en auteur van de boeken ‘Reality Soap!’ en ‘Televisiestudies’, vindt dat begeleiding van kandidaten geen vereiste is, maar wel dat de producenten een bepaalde verantwoordelijkheid hebben. En laat dat nou juist de mensen zijn die verantwoordelijk zijn voor wat wij op televisie te zien krijgen van de kandidaten.

UnReal, de serie

Naast boeken die een blik werpen op realityshows laat de serie UnReal eindelijk zien hoe het er aan toe gaat achter de schermen. Het eerste seizoen bestaat uit tien afleveringen en was te zien bij NPO3. De serie focust zich op producent Rachel Goldberg, die alles uit de kast moet halen om de fictieve datingshow Everlasting tot een kijkcijfer hit te maken. Dit betekent onder andere het manipuleren van de deelnemers en de opnames op een dusdanige manier monteren dat alles uit zijn verband gerukt wordt.

Mensen die dol zijn op realityshows, zullen ook deze serie geweldig vinden. Het is grappig en interessant tegelijk. Grappig omdat het één grote poppenkast is, en interessant omdat er zoveel bij komt kijken. Ook voor degenen die normaal gesproken een hekel hebben aan realitysoaps, is UnReal een aanrader. Je krijgt misschien iets meer sympathie met de kandidaten, maar aan de andere kant minder voor de producenten. Zo is Quinn (Constance Zimmer) een bikkelharde vrouw die het geweldig vindt om de vrouwelijke deelnemers van de datingshow te zien breken. Quinn stuurt de onstabiele Rachel (Shiri Appleby) aan om de vrouwen te manipuleren voor een fascinerende show. De bachelor is de rijke Britse Adam (Freddie Stroma), die alleen maar met Everlasting meedoet om zichzelf op de kaart te zetten en zijn imago op pijl te brengen. De vrouwelijke deelnemers zijn gecast op karakter, want er moet op zijn minst een bitch en een milf inzitten. Gelukkig is er ook ruimte voor fatsoenlijke vrouwen, zoals Anna (Johanna Braddy). Nadat zij erachter komt dat ze is gemanipuleerd en bespeeld, komt ze met een zeer passende kreet:

“All you care about is this hideous soul sucking show.”

En dat is precies wat we soms nodig hebben om aan ons drukke leventje te ontsnappen. Een meeslepende drama soap waarvoor we ons verstand op 0 kunnen zetten en ons eigen drama op de achtergrond kunnen zetten. Dat het in scène is gezet maakt niet uit, zolang we ons in ieder geval realiseren dat niet alles is wat het lijkt. En laat je door de televisiemakers vooral niet voor de gek houden.

reageer

Je e-mailadres wordt niet openbaar gemaakt. Gemarkeerde velden zijn verplicht *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Lost Password

Please enter your username or email address. You will receive a link to create a new password via email.