Recensie: Black Mirror

Samenvatting
Al met al heeft Charlie Brooker een verbluffende serie neer weten te zetten die de kijkers omver blaast. We worden meegenomen naar zes verschillende werelden waarin kritische vragen gesteld worden bij alles wat er gebeurd. Is alle technologische ontwikkeling ook daadwerkelijk vooruitgang? Is dit een wereld waarin wij willen leven? Wat is nog echt? Wat is nog de waarde van menselijk contact? En hoe houden we ruimte voor creativiteit, talent en individualiteit in een wereld waarin technologie steeds meer de bovenhand krijgt? Deze serie neemt je mee naar een plek waar je eigenlijk niet wilt zijn, maar waarvan je je toch af moet vragen of we er stiekem niet al beland zijn. Luguber, absurd, bizar, maar bovenal fascinerend.
8.5

In de serie Black Mirror gaat het over menselijkheid en technologische ontwikkelingen. De serie vertelt geen verhaal, de afleveringen volgen elkaar niet logisch op, maar vinden in plaats daarvan thematisch aansluiting op elkaar. Elke aflevering toont de kijker een verontrustend en absurd toekomstbeeld, waarbij je als kijker flink geconfronteerd wordt met jezelf en hoe wij als maatschappij omgaan met elkaar en technologie.

Deze absurde serie, naar het idee van Chris Brooker, won in 2012 de International Emmy Award voor beste miniserie. Black Mirror bestaat uit twee seizoenen van ieder drie afleveringen die los van elkaar staan. Nu denk je misschien: zó weinig afleveringen? Maar geloof ons, die zes afleveringen zijn genoeg om je totaal te verbluffen en te verwarren. De zes afleveringen zijn niet door één regisseur geregisseerd en spelen zich niet af binnen dezelfde werkelijkheid. Iedere aflevering toont de kijker een versie van de werkelijkheid waarin technologie en media het dagelijks leven totaal hebben overgenomen. We worden geconfronteerd met hypothetische werelden die misschien wel de toekomst schetsen. En wellicht is die toekomst niet eens zo heel erg ver weg…

Black Mirror (2)

De serie neemt geen standpunten in en heeft geen moralistische toon. De serie vertelt ons niet hoe het allemaal wel of niet zou moeten, maar stelt vooral veel vragen. Af en toe is het pijnlijk om te merken hoe herkenbaar sommige situaties nu al zijn, waarbij de kijker zich afvraagt of dit een wereld is waarin we willen leven en of alle technologische ontwikkeling ook vooruitgang betekent. Ook thema’s rondom privé en openbaar worden aan de kaak gesteld, net als de vraag wat de waarde is van menselijke relaties ten opzichte van virtuele relaties. In sommige afleveringen vindt de serie zelfs een politiek randje, met vragen rondom klassenmaatschappij, propaganda, kapitalisme en de effectiviteit van de democratie. Kortom, deze serie is een flinke filosofische kluif. Geloof je al dat die zes afleveringen meer dan genoeg zijn?

Het allereerste wat gezegd moet worden is dat de serie visueel ontzettend aantrekkelijk is. Alle afleveringen zien er op hun eigen manier fantastisch uit. Ook is het bijzonder dat het de serie is gelukt om alle technologieën, hoe bizar ze soms ook zijn, op een heel natuurlijke manier te visualiseren. Hoewel er bepaalde technologische snufjes gebruikt worden die helemaal niet bestaan, is het de makers gelukt om de personages op een geloofwaardige en logische manier hiermee om te laten gaan. De hypothetische werelden zijn op zo’n manier in beeld gebracht dat al die technologische ontwikkelingen een stuk minder absurd lijken, door de natuurlijke vormgeving die ze hebben gekregen en de logica waarmee de personages ze gebruiken. Met science-fiction loop je al gauw het risico je publiek te vervreemden, doordat sommige dingen simpelweg te vreemd of te ver van de realiteit zijn. Deze horde weet de serie echter op zeer gracieuze en elegante wijze te nemen.

Black-Mirror1

Het is een vreemde ervaring om een serie te kijken waarin de afleveringen elkaar niet chronologisch (of überhaupt logisch) opvolgen. Dat er sprake is van een thematische verbinding is volkomen duidelijk, maar door het gebrek aan verhaallijn wordt het kijken van de serie een heel andere ervaring dan we bij een normale serie gewend zijn. Normaal gesproken is het van belang om de personages te leren kennen, hun motivatie te begrijpen, hun geschiedenis te leren en al hun relaties tot andere personages in kaart te kunnen brengen. Bij het kijken van deze serie hoef je daar allemaal niet op te letter, waardoor extra mentale ruimte ontstaat voor de filosofie en de thematiek. De serie wilt op dus vooral aanzetten tot nadenken en filosoferen en doet dat op deze manier heel goed. Het geeft een soort rust om te weten dat je de personages niet hoeft te onthouden. Kan ons het schelen hoe al die personages heten, we filosoferen er toch wel op los! Wel is het voor te stellen dat deze vorm voor sommige kijkers absoluut niet prettig is. De serie is echt iets anders dan wat je gewend bent van een normale serie en is daardoor dus wellicht niet voor iedereen even interessant.

De afleveringen hebben allemaal een eigen hoofdthema en verschillen ook allemaal in hoe realistisch ze zijn en hoe dichtbij ze bij onze “echte werkelijkheid” staan. (Alhoewel, de serie stelt ook weer vragen over wat er überhaupt nog “echt” is en wat de waarde van waarheid is… Wij zijn ondertussen enigszins doorgedraaid, merk je het?). Doordat de afleveringen onderling veel van elkaar verschillen, zit er uiteindelijk voor iedere kijker wel minstens één interessante aflevering tussen. Wel is het daardoor óók zeer waarschijnlijk dat er minstens één aflevering tussen zit waar je totaal geen kaas van kunt maken. Het is misschien een kwestie van persoonlijke smaak, maar ook de opbouw van de afleveringen hadden de makers misschien beter kunnen veranderen. De allereerste aflevering, waarin de premier seks moet hebben met een varken, is dusdanig luguber, absurd en afstotelijk, dat het verleidelijk was om de DVD te verstoppen in de doos achter in de kast, om hem nooit meer aan te raken. Voor de lezers die precies dat gedaan hebben; haal die DVD maar gauw weer tevoorschijn! Het blijft even bizar, maar wordt gelukkig minder luguber. De eerste aflevering is misschien even doorbijten, maar het is het zeker waard.

Maren Zeinstra
Geschreven door
Maren is een 23-jarige studente Mediawetenschappen. Zoals elke vrouw van deze leeftijd is ze vooral gek op romantische komedies in haar vrije tijd. Af en toe een intellectueel hoogstandje kan ze echter af heus ook wel waarderen en historische klassiekers behoren tot één van haar fascinaties. Met horrorfilms hoef je echter dan weer níet aan te komen zetten, want dan kan Maren haar nachtrust vaarwel zeggen.

Laat een reactie achter

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Gemarkeerde velden zijn verplicht *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Lost Password

Please enter your username or email address. You will receive a link to create a new password via email.